Waarom kritiek jou langer bybly as komplimenteOctober 20, 2025

Het jy al ooit gewonder waarom ‘n enkele negatiewe opmerking jou hele dag kan bederf, selfs te midde van talle komplimente? Of waarom ‘n belediging van jare gelede steeds onthou word, terwyl lof vinnig vervaag? Die antwoord lê nie in persoonlike swakheid of oorsensitiwiteit nie, maar diep binne die bedrading van die menslike brein.

Wanneer iemand jou kritiseer of beledig, skop jou brein se ingeboude alarmstelsel onmiddellik in. ‘n Deel van die brein, die amigdala – ons primêre gevaarverklikker – word geaktiveer. Dit merk die oomblik as ‘n potensiële bedreiging en bêre dit met ‘n rooi vlag. Hierdie reaksie is ‘n oorblyfsel van ons evolusionêre verlede. Vir ons voorouers was oorlewing afhanklik daarvan om gevare te onthou, soos die geluid van ‘n roofdier, die smaak van ‘n giftige plant. Die brein is dus geprogrammeer om pyn en bedreiging bo plesier en veiligheid te prioritiseer, want dit was noodsaaklik om skade te vermy.

Vriendelike woorde en komplimente, aan die ander kant, gaan deur ‘n heeltemal ander proses. Die brein herken dit as veilige, lae-prioriteit inligting. Dit is aangenaam, maar nie lewensbelangrik nie, en daarom word dit nie met dieselfde dringendheid in ons geheue geëts nie. Navorsing toon selfs dat die impak van ‘n belediging vir tot 20 jaar in jou geheue kan vassteek, terwyl ‘n kompliment dikwels binne 30 dae vergete is.

So, die volgende keer as ‘n skerp woord jou tref, onthou: dit is nie jy wat te sensitief is nie, dit is jou brein wat sy eeue-oue werk doen om jou veilig en op jou hoede te hou.