‘Tyd het gaan stilstaan’ – Ontdekking van 8 500-jaar-oue Steentydperk-wêreld onder die seeSeptember 1, 2025

’n Verstommende ontdekking is onlangs gemaak toe argeoloë in die Baai van Aarhus, Denemarke, ’n verlore Steentydperk-nedersetting onder die see blootgelê het. Hierdie sogenaamde “Atlantis van die Steentydperk” het sowat 8 500 jaar gelede onder water verdwyn toe die laaste ystydperk geëindig het en reuse-ysplate begin smelt het. Die gevolglike styging in seevlakke het hele kusdorpe weggespoel.

Tot dusver is net sowat 40 vierkante meter van die plek ondersoek, maar die vondse is indrukwekkend. Klipgereedskap, pylpunte, dierbene en selfs ’n stuk hout wat moontlik ’n instrument was, is ontdek – duidelike bewyse dat ’n georganiseerde en florerende gemeenskap eens daar geleef het. Volgens onderwaterargeoloog Peter Moe Astrup is die terrein soos ’n “tydkapsule” waar alles in ’n suurstofvrye omgewing behoue gebly het. Hy sê dit voel asof tyd letterlik gaan stilstaan het.

Hoewel navorsers reeds talle Steentydperk-plekke op land bestudeer het, is dit die eerste keer dat ’n nedersetting onder die oseaan gevind is. Hulle vermoed dat nog waardevolle leidrade van Mesolitiese mense in die see wag – van vishoeke en harpoene tot strukture wat vir visvang gebruik is. Omdat suurstof ontbreek, bly selfs organiese materiale soos hout en neute uitstekend bewaar en gee dit insig in die daaglikse lewe, kos en tegnieke van hierdie vroeë mense.

Die projek maak deel uit van ’n internasionale sesjaar-inisiatief ter waarde van sowat US$15,5 miljoen, wat daarop gemik is om die seebodem van die Oossee en Noordsee te karteer. Hierdie somer het navorsers reeds 26 voet onder water by Aarhus artefakte versamel met ’n gespesialiseerde onderwaterstofsuier. Die volgende stap behels opgrawings in die Noordsee – ’n uitdagende onderneming weens strawwe toestande.

Behalwe om die verlede te ontrafel, hoop wetenskaplikes dat hierdie navorsing ook lig sal werp op hoe mense in die verlede by klimaatsverandering aangepas het – en watter lesse dit vir ons vandag kan inhou.

Foto verskaf